![]() |
| Henri Matisse, “De drie zussen”, 1917 |
Pirandello voert in een van zijn verhalen ene dokte Fileno op, die een methode had gevonden om het leed van de hele mensheid voor altijd te verlichten. De methode bestond eruit dat je van ‘-morgens vroeg to ‘s-avonds laat geschiedenisboeken moest lezen en ook het heden in de geschiedenis plaatste, ver terug in de tijd. Hij positioneerde zich als het ware in de toekomst om van daaruit naar het heden te kijken, dat hij daarmee bezag als iets wat al voorbij was. Filosofie van de verte, moest het heten.
Tegelijkertijd zoekt hij naar onsterfelijkheid en wil hij een personage worden in een boek van Pirandello. Personages in grote boeken zijn als enige onsterfelijk. Sancho Panza, Hamlet, Anna Karenina, Madame Bovary. Maar Pirandello wijst hem af. En ik denk terecht. Je kunt het verleden naar je hand zetten, vervormen, afstand nemen als je wil, maar je kunt het leed niet overslaan. Voor iedereen een gifbeker. Iedereen dealt ermee op eigen wijze. Geen personage die eraan ontkomt.
