Vanochtend een crematie van de moeder van een vriendin. Negenentachtig, net zo oude als mijn moeder, iets jonger dan mijn schoonmoeder die ons in het voorbije jaar ontvielen.
Hele levens trekken voorbij in zo’n crematorium, verhalen en herinneringen verteld door nabestaanden, versterkt door foto’s en muziek. Een nieuw ritueel die de kerkelijke uitvaart heeft vervangen. Een ritueel blijft ik het noemen, want in de basis blijft het uniforme opvallen. Het is persoonlijker, hoor ik dan zeggen, maar het sjabloon ligt vooraf al volledig vast.
Of zijn het vooral de levens die zo uniform zijn. Alle verhalen en herinneringen aan overledenen uit die generatie lijken op elkaar. Net als de foto’s. Misschien lig daar wel de kern van het rituele: dat onze levens zo veel op elkander lijken. Dat we op een existentieel niveau eenzaam en alleen kunnen zijn, maar in de basis toch allemaal eender.
Ik weet niet of dat troost geeft.
