Labels

zondag 27 september 2026

Traumatische herhaling

 


Het park was in feite even zwart als de zonden die het verborg.

Nabokov nog een keer. Ik ga me herhalen. Zoals God zich blijft herhalen in wat kleine variaties.

Traumatische ervaringen kunnen overerfbaar zijn. In de jaren zeventig werd een experiment uitgevoerd: een generatie ratjes werd getraumatiseerd door het toedienen elektroshocks, direct nadat een rozengeur in hun hokken werd verspreid. Tasjes vermenigvuldigen zich snel. Meerdere generaties later, waarbij aan nakomelingen noch elektroshocks werden toegediend, noch rozengeur werd verspreid, werd het experiment gedeeltelijk herhaald: deze werd een zoveelste generatie later enkel blootgesteld aan rozengeur en zie: de ratjes raakten in paniek.

Een collega vertelde dat ze bij het betreden van een donkere kerk altijd een onbestemd naar gevoel kreeg, alsof ze weg wilde. God weet wat ooit gebeurd is.

Er is teveel gebeurd. Iedereen is angstig. Iedereen is bang. En al wat we doen is bedoeld om onze angsten te beteugelen of weg te duwen. Tot het niet meer lukt en dan gebeurt het vanzelf.